ทฤษฎีความรู้ในปรัชญาวิทยาศาสตร์ของคาร์ล ปอปเปอร์

Theory of Knowledge in Karl Popper’s Philosophy

  • เด่นพงษ์ แสนคำ
Keywords: ปรัชญาวิทยาศาสตร์, คาร์ล ปอปเปอร์, ทฤษฎีความรู้ การพิสูจน์ได้ว่าเท็จ, Philosophy of Science, Karl Popper, Theory of knowledge, Falsifiability

Abstract

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาทฤษฎีความรู้ในปรัชญาวิทยาศาสตร์ ของคาร์ล ปอปเปอร์ ผลการศึกษาพบว่า คาร์ล ปอปเปอร์นําเสนอทฤษฎีความรู้ ผ่านทางปรัชญาวิทยาศาสตร์ของเขา ซึ่งประกอบด้วย การพิสูจน์ได้ว่าเป็นเท็จ (falsifiability) และการอ้างเหตุผลแบบนิรนัย เขาอธิบายว่าการพิสูจน์ได้ว่าเป็นเท็จ เป็นหลักเกณฑ์สําหรับขอบเขตในการค้นคว้าความรู้ในทางวิทยาศาสตร์ และคาร์ล ปอปเปอร์ยังใช้การพิสูจน์ได้ว่าเป็นเท็จเป็นกฎเกณฑ์ในการแบ่งแยกสิ่งที่เป็นทฤษฎี ในทางวิทยาศาสตร์กับสิ่งที่ไม่เป็นทฤษฎีในทางวิทยาศาสตร์ สําหรับการอ้างเหตุผล แบบนิรนัย คาร์ล ปอปเปอร์อธิบายว่าเป็นสิ่งที่ทําให้ทฤษฎีของวิทยาศาสตร์มีความ ชัดเจนมากยิ่งกว่าการอ้างเหตุผลแบบอุปนัย นอกจากนี้ปรัชญาวิทยาศาสตร์ ของคาร์ล ปอปเปอร์ยังเข้ากันได้ดีกับฟิสิกส์ยุคใหม่ด้วย

This article aims to study of the theory of knowledge in Karl Popper’s Philosophy of Science. Result of the study discovered that Karl Popper’s theory of knowledge presented via Philosophy of Science comprises falsifiability and deductive reasoning. According to Popper, falsifiability is seen as the criterion for demarcating the limits of scientific inquiry. Falsifiability is also used as a criterion of demarcation to draw a sharp line between those theories that are scientific and those that are unscientific. For deductive reasoning, Popper explained that deductive reasoning makes scientific theory more explicit than inductive reasoning. In addition, his philosophy of science also harmonizes with modern physics.

 

References

ซาเมียร์ โอคาซา. (2549). ปรัชญาวิทยาศาสตร์โดยสังเขป, จุไรรัตน์ จันทร์ธำรง (แปล). กรุงเทพมหานคร: ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร.

ศิรประภา ชวะนะญาณ. (2554). ความรู้/Knowledge: สารานุกรมปรัชญา ออนไลน.์ สืบค้นจาก : http://www.parst.or.th/philospedia/knowledge. html [12 กันยายน 2561].

สาธิต มนัสสุรกุล. (2552). แนวทางการศึกษารัฐศาสตร์ : คำตอบอยู่ที่สัจนิยม. วารสารสังคมศาสตร์. 40(2), 189 – 219.

สุนัย ครองยุทธ. (2520). คาร์ล ปอปเปอร์ กับการแก้ปัญหาความขัดแย้งระหว่างเจตจำนงเสรี กับลัทธิเหตุวิสัย. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิตสาขาวิชาปรัชญา. บัณฑิตวิทยาลัย : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สมฤดี วิศทเวทย์. (2536). ทฤษฎีความรู้ของฮิวม์. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรีย์ สุวรรณปรีชา. (2520). ความสัมพันธ์ระหว่างทฤษฎีความรู้และทฤษฎีการเมืองของปอบเปอร์. วิทยานิพนธ์อักษรศาสตรมหาบัณฑิต แผนกวิชาปรัชญา. บัณฑิตวิทยาลัย: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุรัช คมพจน์. (2554). มานุษยวิทยาว่าด้วยความรู้: ญาณวิทยา วิธีวิทยาและปัญหาในการจัดวาง“ทฤษฎีวิพากษ์สังคม” บนฐานทางญาณวิทยาของฮาเบอร์มาส. รัฐศาสตร์สาร, 32(2), 107-199.

โสรัจจ์ หงศ์ลดารมภ์. (2545). วิทยาศาสตร์ในสังคมและวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพมหานคร: สถาบัน.

Audi, R. (1999). The Cambridge dictionary of philosophy. New York: Cambridge University Press.

Garcia-Duque, C. E. (2002). Four Central Issues in Popper’s Theory of Science, Dissertation for The Degree of Doctor of Philosophy. The Graduate School: University of Florida.

Gorton, W. A. (2006). Karl Popper and the Social Sciences. Albany: State University of New York Press.

Helfenbein, K. G., & DeSalle, R. (2005). Falsifications and corroborations: Karl Popper’s influence on systematics. Molecular Phylogenetics and Evolution, 35(1), 271-280.

Horgan’s, J. (1991). Profile: Reluctant Revolutionary, Scientific American, 264(5), 40-49.

Nuttall, J. (2002). An introduction to philosophy. Cambridge: Polity Press.

Outhwaite, W. (1999). The Philosophy of Social Science. In Bryan S. Turner, The Blackwell Companion to Social Theory. Oxford: Blackwell.

Popper, K. (1963). Conjectures and Refutations: The Growth of Scientific Knowledge. (2000 ed). London: Routledge.

________. (1983). Realism and the Aim of Science: From the Postscript to The Logic of Scientific Discovery (1st ed.). London and New York: Routledge.

________. (2002). The Logic of Scientific Discovery. New York: Routledge Classics.

________. (2014). Conjectures and refutations: The growth of scientific knowledge. London: Routledge.

Putnam, H. (1974). The “corroboration” of theories. In: Schlipp, P.A. (Ed.). The Philosophy of Karl Popper, Book I, Open Court, La Salle, Illinois, pp. 221–240.

Russell, Bertrand. (1996). History of Western Philosophy. London: Routledge.

Salmon, W. C. (2017). The foundations of scientific inference. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press.

Watkins, J. (2001). “Popper.” A companion to the philosophy of science, ed. by Newton-Smith, William H., pp. 343-348.

Published
2018-12-28