ตะกวด : สัญลักษณ์เชิงอำนาจ

Lizard : Symbolic of Power

  • ปรีชา บุตรรัตน์
Keywords: ตะกวด สัญลักษณ์ อำนาจ, Lizard, Relations, Power

Abstract

ตะกวดเป็นสัญลักษณ์เชิงอำนาจ มีวัตถุประสงค์ เพื่อวิเคราะห์ความสัมพันธ์ เชิงออำนาจระหว่างตะกวดกับชาวกูยบ้านตรึม ตำบลตรึม อำเภอศีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์ ด้วยการนำเอาทฤษฎีสัญวิทยาโรล็องด์ บาร์ตส์มาวิเคราะห์ วิธีการศึกษาศึกษาจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก พบว่า ตะกวดสัญลักษณ์เชิงอำนาจ ความหมายโดยอรรถตะกวดเป็นสัตว์เลื้อยคลานชนิดหนึ่งที่มีถิ่นอาศัยอยู่ในโคนต้นมะขามขนาดใหญ่บริเวณกลางหมู่บ้านตรึม ความหมายโดยนัย คือตะกวดไม่ใช่สัตว์เลื้อยคลานธรรมดาแต่ ตะกวดถูกทำให้เป็นตัวแทนของผีปู่ตาที่ชาวกูยบ้านตรึมเชื่อถืออยู่ ดังนั้นตะกวดจึงได้รับความเคารพจากชาวกูย และตะกวดในความหมายของมายาคติคือสามารถบันดาลให้เกิดความสุขความทุกข์ได้และ สามารถบันดาลให้ฝนตกได้ ตะกวดจึงมีอำนาจต่อวิถีชีวิตของชาวกูยอีกทั้งยังเป็นสัญลักษณ์แห่งความศักดิ์สิทธิ์
Lizard is a power symbol. The study aimed at analyzing the power relationship between the lizard and Kui people who live in Ban Thum, Truem Sub-district, Sikhoraphum District, Surin province. Roland Barthes theory was used as data analysis framework. Data were obtained from documents and in-depth interviews. It was found under the semantics meaning, lizard is a reptile that lives in the base of a large tamarind tree in the middle of Ban Thum village. However, lizard is not a normal reptile but were made to
represent an ancestral spirit that Kui people of Ban Thum village believe. Therefore, lizard are respected by the Kui people. Mythological meaning describes lizard as able to inspire happiness, suffering, and also call the rain. Accordingly, lizards have had impacted on life of Kui people as well as act a symbol of holiness.

References

กาญจนา แก้วเทพ. (2552). การวิเคราะห์สื่อแนวคิดและเทคนิค. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: เอดิสัน เพรส โพรดักส์.

คณะกรรมการฝ่ายประมวลเอกสารและจดหมายเหตุ. (2542). วัฒนธรรมพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ เอกลักษณ์และภูมิปัญญา จังหวัดสุรินทร์. กรุงเทพฯ: กระทรวงมหาดไทย กระทรวงศึกษาธิการ และกรมศิลปากร.

ไชยรัตน์ เจริญสินโอฬาร. (2555). สัญวิทยา โครงสร้างนิยม หลังโครงสร้างนิยมกับการศึกษารัฐศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: วิภาษา.

ฐิติรัตน์ เวทย์ศิริยานันท์. (2545). ความเชื่อเรื่องปู่ตาตะกวดกับวิถีชีวิตของชาวกูยบ้านตรึม ตำบลตรึม อำเภอศรีขรภูมิ จังหวัดสุรินทร์. วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต สาขาสังคมวิทยาการพัฒนา. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

โรล็องด์ บาร์ตส์. (2551). มายาคติ. (วรรณพิมล อังคศิริสรรพ แปล). กรุงเทพฯ : คบไฟ.

สมัย สุทธิธรรม. (2537). คนคล้องช้าง. กรุงเทพฯ: โอเดียนสโตร์.

สุจิตต์ วงษ์เทศ. (2559). เหี้ย ตะกวด แลน สัตว์ศักดิ์สิทธิ์. หนังสือพิมพ์มติชน รายวัน ฉบับประจำวัน ศุกร์ที่ 18 เมษายน 2559.

Roland Barthes. (1988). The Semiotics Challenge. California: University of California.

วิลาศ โพธิสาร. (สัมภาษณ์), 4 กันยายน 2560

Published
2018-12-28