หลักพุทธธรรมในประเพณีฮีต 12 : ศึกษากรณีฮีตที่ 1-6 กับการกล่อมเกลาชุมชนในภาคอีสาน

The Buddha Teachings’ Principles in Heet 12: A Case Study of Heet 1-6 and Community Socialization in Isan Region

  • ธนกร ชูสุขเสริม
Keywords: หลักพุทธธรรม, ฮีต 12, การกล่อมเกลาและภาคอีสาน, the Buddha Teachings’ principles, Heet 12, Training and Isan Region

Abstract

บทความนี้เป็นการวิจัยเอกสาร มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอหลักคำสอน
สำคัญทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในฮีต 12, และการกล่อมเกล่าชุมชนด้วยพิธีกรรม
สูก่ ารพัฒนาสังคม ในบทความนี้ผูเ้ ขียนไดศึ้กษาเฉพาะฮีต 1-6 เทา่ นั้น จากการศึกษา
พบว่า ฮีต 1-6 เป็นวิถีการดำเนินชีวิตของชาวอีสานตามหลักความเชื่อในศาสนา
พิธีกรรม ประเพณีและวัฒนธรรมเพื่อสร้างคุณภาพชีวิตที่ดี ความสามัคคีและสันติสุข
ในชุมชน หลักคำสอนทางพระพุทธศาสนาที่ปรากฏในฮีต 1-6 เป็นหลักการทำบุญ
พื้นฐานในพระพุทธศาสนา คือ 1) การให้ทานเพื่อประโยชน์ต่อตัวเองและช่วยเหลือ
ชุมชนและสังคม 2) การรักษาศีลหรือข้อปฏิบัติทางศาสนา เพื่อสร้างวินัย ความสำนึก
รับผิดชอบต่อระเบียบที่ดีงามของชุมชนและสังคม และ 3) การพัฒนาจิตใจและยก
ระดับจิตใจของตนเองให้สูงขึ้นตามหลักความเชื่อในศาสนา ส่วนการกล่อมเกลาใน
ชุมชนด้วยพิธีกรรมทางศาสนา ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่น เป็นวิธีการสร้างความ
สามัคคีและสันติสุขอย่างหนึ่งที่เกิดขึ้นโดยตรงและโดยอ้อมแก่คนในชุมชน ส่งเสริม
ให้ชุมชนมีหลักยึดเหนี่ยวทางใจ มีความเป็นหนึ่งเดียวในด้านความคิดและการทำ
กิจกรรมต่างๆ ร่วมกันในชุมชนและเป็นพลังในการพัฒนาชุมชนที่เข้มแข็งและยั่งยืน
ตลอดไป

This article was a documentary research, had the objectives of to
present the Buddha teachings’ principles appeared in Heet 12 and the
community training or socialization with rituals towards the social development.
In this article, a writer had only studied Heet 1-6. From this study, it was foun d
that Heet 1-6 is the way of life of Isan people according to the religion’s
belief, rituals, tradition and culture to create the good quality of life, harmony
and peace in community. The Buddha teachings’ principles appeared in
Heet 1-6 were the basic principle of merit making in Buddhism, namely:
1) giving or charity for oneself benefit and helping the community and
society, 2) observance the religious precepts or principles, good tradition
and culture of the community to create the discipline, responsibility to the
good orders or regulations of the community and society and 3) developing
ones’ mind and increase one’s mind up according to the belief in a religion.
But the training or socialization in community with religious rituals,
local tradition and culture is a way to create the harmony and peace
happened in a community directly and indirectly, supports the community
to have mental trust or refuge, has an unity in the part of thinking and doing
other activities in the community and is the power in developing the community
strongly and sustainably.

 

Published
2017-12-29