หลักการปกครองของฮั่นเฟยจื่อ

The rule of Han Fei Tzu

  • พระมหาพงศ์ทราทิตย์ ก้องเสียง
Keywords: Legalism, Han Fei Tzu, Philosophy of Law, Legal., นิตินิยม, ฮั่นเฟยจื้อ, นิติปรัชญา, กฎหมาย

Abstract

สํานักนิตินิยม เป็นสํานักที่ให้ความสําคัญกับระบบกฎหมาย มีความเห็นว่า มนุษย์มีธรรมชาติที่ชั่วร้าย และมีเป้าหมายทางการควบคุมทางการเมือง ฮันเฟยจื่อ เป็นนักคิดคนสําคัญของสํานักนิตินิยม แนวคิดของฮั่นเฟยจื่อเป็นลักษณะของการ ผสมผสานแนวคิดของระบบปรัชญาสํานักเดียวกันและการปรับใช้กึ่งวิพากษ์วิจารณ์ ปรัชญาสํานักอื่น ๆ ฮั่นเฟยจื่อเห็นว่าหลักการด้านศีลธรรมและจารีตเป็นวิธีการ ที่อ่อนแอ ผู้ปกครองไม่สามารถนําคุณธรรมมาใช้ควบคุมให้สังคมมีระเบียบวินัยได้ แต่สิ่งที่เขาเชื่อว่าจะรักษาระเบียบวินัยได้นั้นคือพลังของการข่มขู่ด้วยการลงโทษ ตามกฎหมายนั่นเอง แนวคิดของฮันเฟยจื่อเป็นแนวรัฐนิยม เขามองว่าแนวทาง แห่งมนุษยนิยมที่เชิดชูคุณธรรมนั้นมีแต่จะนําความยุ่งเหยิงมาสู่รัฐ เขาให้ความเห็น ว่าความเป็นปัจเจกบุคคลต้องแยกออกจากภาวะสาธารณะ เพราะทั้งสองสภาวะ ขัดแย้งกันเสมอ 

หลังจากการศึกษาแนวคิดของฮั่นเฟยจื่อแล้ว พบว่า บริบททางสังคมและ สภาวะแวดล้อมที่แตกต่างกันไม่อาจจะใช้วิธีการเดียวกันมาจัดการให้เกิดผลสัมฤทธิ์ ได้ แต่จะต้องเปลี่ยนแปลงวิธีการให้เหมาะสมกับสภาวการณ์ ฮันเฟยจือมอง ความสัมพันธ์ของระบบคุณธรรมกับกฎหมายว่าเป็นเรื่องที่เข้ากันไม่ได้ เขามีแนวคิด ที่จะส่งเสริมความมั่นคงของรัฐเป็นหลักโดยไม่สนใจระบบคุณธรรม ผู้เขียนเห็นว่า แนวคิดนี้ของฮั่นเฟยจือมีความขัดแย้งในตนเอง เพราะหากไม่มีระบบคุณธรรมแล้ว จะใช้เกณฑ์อะไรมารับรองอํานาจของผู้ปกครอง กฎหมายนั้นถ้าอยู่ในมือของ ผู้ปกครองที่ไม่มีคุณธรรมยิ่งจะทําให้บ้านเมืองเกิดความเสียหายมากเท่านั้น ผู้เขียน ยังเชื่อว่าคุณธรรมเป็นกลไกสนับสนุนอํานาจรัฐ หลักมนุษยธรรมมีความสําคัญ เกื้อกูลต่อการอยู่รอดของรัฐ แม้ว่าในบางสถานการณ์ความเด็ดขาดของกฎหมาย จะรองรับความอยู่รอดของรัฐและความมีระเบียบของสังคมก็ตาม ที่สุดแล้วการนํา แนวคิดทั้งสองหลักการมาผสมผสานเข้าด้วยกันจะเป็นเครื่องมือสนับสนุนซึ่งกัน และกัน เพราะว่าแต่ละแนวคิดมีจุดเด่นในตัวเอง ผู้ปกครองจึงควรนําจุดเด่นที่พบ ในหลักการเหล่านั้นมาปรับใช้ให้เหมาะสมและสอดคล้องกับแต่ละสภาวการณ์ เพื่อบรรลุเป้าหมายทางการปกครอง

Published
2018-06-29