การพินิจพิเคราะห์ระบบความคิดระบบญาณวิทยาของนยายะสานทัศนะปัญญานิยม

An Investigation on the Epistemological thought of Nyāya in View of Intellectualism

  • สรายุทธ เลิศปัจฉิมนันท์
Keywords: นยายะ, ญาณวิทยา, ปัญญานิยม, จิตวิทยาเชิงศีลธรรม

Abstract

ปรัชญาอินเดียสํานักนยายะ ให้ความสำคัญต่อการพัฒนาปัญญาและจิตใจ เป็นอย่างมาก ซึ่งมีความสอดคล้องกับสกุลความคิดปัญญานิยมของตะวันตกที่มี จุดริเริ่มมาจากปรัชญากรีกโบราณ และพัฒนามาสู่แนวคิดทฤษฎีของจิตวิทยาการ รู้คิด บทความนี้มีเป้าหมายเพื่อยืนยันว่าท่าที่แบบปัญญานิยมก็เป็นสิ่งที่มีอยู่ใน ปรัชญาอินเดียโบราณ และเสนอการตีความระบบความคิดเชิงญาณวิทยาของ นยายะ ผ่านการสร้างแบบจำลองของโครงสร้างการรู้คิด โดยพบว่า โครงสร้างการรู้ คิดของนยายะ มีด้วยกัน 4 รูปแบบ ได้แก่การรู้คิดเชิงประจักษ์ การรู้คิดเชิงอนุมาน การรู้คิดเชิงอุปมาน และการรู้คิดเชิงศัพทประมาณ อีกทั้งโครงสร้างการรู้คิดทั้ง 4 รูปแบบ ยังสัมพันธ์สอดคล้องต่อการพัฒนามนุษยภาวะ และศีลธรรมอย่างมีนัยสําคัญ

Published
2019-06-28