วิทยาศาสตร์กับปรัชญา : ปัญหาและกระบวนวิธี

Science and Philosophy : Problem and Method

  • เด่นพงษ์ แสนคำ
Keywords: วิทยาศาสตร์, ปรัชญา, ปัญหา, กระบวนวิธี, science, philosophy, problem, method

Abstract

บทความนี้มีวัตถุประสงค์หลัก ๆ เพื่อที่จะชี้ให้เห็นว่า วิทยาศาสตร์กับปรัชญา มีปัญหาที่สนใจเกี่ยวกับอะไรบ้างและมีกระบวนวิธีที่จะแก้ปัญหานั้นอย่างไรบ้าง ในบทความนี้ได้นำเสนอลักษณะสำคัญดังกล่าวซึ่งพบว่า วิทยาศาสตร์มุ่งตอบปัญหา ทางธรรมชาติจากสิ่งที่เราเข้าใจว่าเล็กที่สุดไปจนถึงสิ่งที่ใหญ่ที่สุดการตอบปัญหา ดังกล่าวกระทำโดยผ่านกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ 5 ขั้นตอนและกระบวนการ ทั้ง 5 ขั้นตอนสามารถลดทอนลงได้ 2 แบบหลัก ๆ คือการตรวจสอบด้วยหลักการ และทฤษฎีโดยใช้หลักเหตุผลทางคณิตศาสตร์กับการตรวจสอบด้วยการทดลอง ผ่านประสาทสัมผัส ส่วนปรัชญาจะสนใจปัญหาหลักสองอย่างเช่นเดียวกับ วิทยาศาสตร์นั่นก็คือ ประการแรกปัญหาที่เกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์โดยตรงหรือ อาจเป็นปัญหาความสัมพันธ์ของมนุษย์กับมนุษย์และปัญหาที่สองคือปัญหาที่ ไม่เกี่ยวข้องกับชีวิตมนุษย์โดยตรงหากแต่เป็นปัญหาสำคัญที่มนุษย์สนใจหรือ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับธรรมชาติของสิ่งต่าง ๆ และการตอบปัญหา ของปรัชญาจึงมุ่งไปที่การนำเสนอแนวความคิดทางปรัชญาที่มีลักษณะวิพากษ์ วิจารณ์โต้แย้งแสดงเหตุผลไปเรื่อย ๆ บางครั้งเรียกว่า วิภาษวิธี ท้ายที่สุด ทั้งวิทยาศาสตร์กับปรัชญาต่างมีส่วนสำคัญต่อสังคมโลกในทุกยุคทุกสมัย ถึงแม้ว่า ปรัชญากับวิทยาศาสตร์จะมีความแตกต่างกันทั้งในปัญหาและกระบวนวิธีก็ตาม

The objective of this article is to indicate what problems that science and philosophy are interested and what are the methods of solving them. Science searches for answers to natural questions starting from what we understand as the smallest object to largest one using 5 steps. This could be summarized into two steps namely rational of mathematic and senses. Philosophy is also interested in two main problems of human namely the problems related to human being directly or it may be relationship between human and other human. The second problem is between human and nature. To answer philosophical questions, critics, comments, and argument are used. These sometimes are called dialectic. Finally both science and philosophy are essential to society at all times.

Published
2017-12-29